Pirinç Nasıl Yetişir?

Pirinç (Oryza sativa), Hindistan ve Endonezya kökenli taneli bir bitkidir. En çok Güney Asya’da yetiştirilir ve bu yörede halkın temel yiyeceğidir. Yıllık üretimin yaklaşık % 90′ı Asya’da elde edilir ve kişi başına tüketim 100-200 kg dolayında değişir. Çin’de 4 000 yıldan beri pirinç üretilmektedir. . ..

 Pirinç, sapın tepesinde salkım ya da kömeç halinde birleşik erdişi çiçekler bulunan, bir yıllık, kendi döllek bir bitkidir. Meyveler, beyaz buğdaysı biçimdedir; harman yapıldıktan sonra havuzcuklar, pirinç tanesine yapışık kalır (çeltik). Bitkinin biyolojik çevrimi, iklime ve çeşidine göre değişmekle birlikte, 100-200 gün sürer ve dört döneme ayrılabilir: Çimlenme; filizlenme; boylanma; olgunlaşma.

Pirinç, soğuğa karşı çok duyarlıdır; genç sürgünler düşük sıcaklıkta ölürler. Filizlenme sırasında, ana saptan, kardeşlenme yoluyla ikincil sürgünler çıkar; bu, bitkinin verimini ‘ artırır; Pirinç ya doğrudan doğruya makineyle su içine tohum saçılarak ekilir (sıcaklık 12°C’tan yukarı olduğu zaman çimlenme olmaz), ya da ayrı bir tavada çimlendirildikten sonra, filizler tarlaya daldırılıp dikilerek yetiştirilir. Bu yöntemle ek bir verim elde edilir.

Pirinçlikler yetişme süresi içinde iki kez kurutulur: Biri köklenme sırasında; öteki kardeşlenme sırasında. Kötü otlar, helikopterden saçılan ot ilaçlarıyla yok edilir.

Pirincin gelişmek için bol azotlu gübreye gereksinimi vardır. Pirinç tanesi kavuz-cuklarla kaplıdır. ‘ Avrupa’da ve Türkiye’de yenen pirinçler, taneyi kılıfından kurtarmaya yarayan kabuk yontma ve parlatma yöntemleriyle elde edilir. Pirincin kepeği vitamin bakımından (özellikle B grubu) zengindir. Bol miktarda beyaz (yani kılıfından kurtarılmış) pirinç yemek, ciddi bozukluklara ve beriberi gibi hastalıklara yol açabilir.

Asyalılar genellikle pirinci kabuklu olarak yer; böylece vitaminlerinden yararlanırlar. Bazısı uzun taneli, bazısı yuvarlak taneli birçok pirinç çeşidi vardır. Pirinç, çorba, lapa, pilav, vb. biçimlerde pişirilerek yenir.

Pirinç, A.B.D’nde ve Avrupa ülkelerinde makineli tarım yapılarak yetiştirilir. Türkiye’ de ve Asya ülkelerindeyse, önemli ölçüde el emeği kullanılarak ilkel yöntemler kullanılır. Türkiye’nin pirinç üretimi, iç tüketim için yeterli olmakla birlikte, ürünün kıt olduğu bazı yıllar, dışardan pirinç satın alınır.